Geschiedenis van Rotterdam

Logo-stamboom

Op deze pagina treft u veel informatie aan over de geschiedenis van Rotterdam en de Rotterdamse wijk Schiebroek, waar Willem van Dam is geboren en opgroeide.

Er is een korte samenvatting opgenomen, maar voor de liefhebbers ook een meer uitgebreide versie.

Samenvatting over Rotterdam
Rotterdam, 2025

Rotterdam: van nederzetting tot moderne wereldstad

Het gebied rond Rotterdam was al in de prehistorie en Romeinse tijd bewoond, maar kreeg pas vanaf ongeveer de achtste eeuw weer blijvende bewoning. Rond het jaar 1000 ontstond langs de Rotte een nederzetting die later Rotterdam zou worden. Overstromingen maakten in de twaalfde eeuw veel nederzettingen onbewoonbaar, waarna met dijken, dammen en waterbeheer nieuw land werd gewonnen. Rond 1270 werd de Rotte afgedamd; dit vormde de basis voor de ontwikkeling van Rotterdam.

In 1299 kreeg Rotterdam de eerste stadsrechten en in 1340 volgde het definitieve stadsrecht. In de late middeleeuwen groeide de stad langzaam dankzij handel, ambachten en haar gunstige ligging. Door de aanleg van de Rotterdamse Schie ontstond een betere verbinding met andere Hollandse steden en nam de handel toe. Rotterdam bleef aanvankelijk klein vergeleken met steden als Delft en Dordrecht, maar kreeg in de zestiende en zeventiende eeuw een sterkere positie. Uitbreiding van de haven onder leiding van Johan van Oldenbarnevelt legde de basis voor de latere internationale betekenis.

In de negentiende eeuw veranderde Rotterdam ingrijpend. Door verzanding van de vaarroute naar zee werd eerst het Voornse Kanaal aangelegd en later de Nieuwe Waterweg (1866–1872), waardoor grote zeeschepen de stad direct konden bereiken. Dit leidde tot snelle economische groei, uitbreiding van havens en een enorme bevolkingsgroei. Nieuwe wijken ontstonden en omliggende gemeenten werden geannexeerd.

De Tweede Wereldoorlog vormde een keerpunt. Op 14 mei 1940 werd het centrum van Rotterdam zwaar gebombardeerd. Een groot deel van de binnenstad werd verwoest, duizenden huizen gingen verloren en tienduizenden inwoners raakten dakloos. Tijdens de oorlog werd Rotterdam verder getroffen door bezetting, razzia’s en schaarste.

Na 1945 werd Rotterdam opnieuw opgebouwd volgens een modern stedenbouwkundig plan. De stad ontwikkelde zich tot symbool van wederopbouw en vooruitgang, met projecten als de Lijnbaan, de Euromast, nieuwe woonwijken en voortdurende uitbreiding van de haven richting zee (Botlek, Europoort en Maasvlakte). In 1962 werd Rotterdam de grootste haven ter wereld. Vanaf de jaren negentig kreeg de stad steeds meer een internationale grootstedelijke uitstraling met hoogbouw en iconische projecten zoals de Erasmusbrug.

Lees alles over Rotterdam

Uitgebreide versie over Rotterdam

 

Ontstaan en groei tot de Tweede Wereldoorlog

Het gebied van het tegenwoordige Rotterdam en omgeving kende al vroeg bewoning. De oudste sporen dateren van de Prehistorie en de Romeinse Tijd.
Hierna raakte de regio voor lange tijd ontvolkt, maar vanaf de achtste eeuw bieden de Frankische verovering, onderwerping en kerstening aanknopingspunten voor de bewoningsgeschiedenis.
Door machtsverlies van de Karolingen konden in een later stadium lokale bestuurders zich opwerpen als onafhankelijke heersers. Deze Hollandse graven opereerden in een gebied dat verdichting van bewoning kende.Rond het jaar 1000 was er in het Maas-Merwedegebied langs rivieren en kreken op veel plaatsen sprake van bewoning, onder andere te Rotta aan de benedenloop van de Rotte. Het platteland werd ontsloten door middel van ontginningen die in de periode van ca. 1000 tot 1300 plaatsvonden.

In de twaalfde eeuw maakten stormvloeden en overstromingen een einde aan veel nederzettingen, waaronder Rotta. Een effectievere, beter georganiseerde waterstaatszorg werd daarop in het leven geroepen. Het leidde tot beschermende maatregelen, zoals de aanleg van dammen, sluizen en dijken, wat terugwinning van verstroomdland mogelijk maakte. Ook aan de benedenloop van de Rotte kon dankzij dijkaanleg en herontginning in dedertiende eeuw weer gewoond en gewerkt worden. De Rotte werd in dat kader omstreeks 1270 afgedamd op de plek waar de Hoogstraat de Rotte kruist.

Dankzij de edelman Wolfert van Borselen krijgt de nederzetting in 1299 de eerste stadsrechten. Het grafelijke ambacht ten oosten van de Rotte kreeg in 1328 een stadsrechtachtig privilege. Het definitieve stadsrecht van 1340, verleend door graaf Willem IV, gold voor de hele, nog vrij landelijke nederzetting waar toen hooguit zo’n 2000 mensen zullen hebben gewoond.

 

Rotterdam-kaart-anno1340
Rotterdam, kaart anno 1340

De nederzetting ‘Rotterdam’ bestond uit twee ambachten aan weerszijde van de Rotte en komt tegen het einde van de dertiende eeuw voor het eerst onder die naam in de bronnen voor.In het Maas-Merwedegebied begonnen in dezelfde periode door handel zich steden en stadjes als Dordrecht, Brielle, Vlaardingen en Schiedam te ontwikkelen. Ook het gunstig gelegen Rotterdam bezat stedelijk potentieel en in de veertiende eeuw groeide deze plaats mede dankzij grafelijke privilegiëring langzaam uit tot een stedelijke nederzetting. In 1360 krijgt de stad een stadsmuur.

 

Stadsrechten
Stadsrechten, 7 juni 1340

Nogal wat Rotterdammers werkten als zelfstandigen in de stedelijke nijverheid en ambachten ten behoeve van de lokale markt; alleen in de bierbrouwerij en lakennijverheid werd op zeer bescheiden schaal voor de export geproduceerd. Op de stedelijke weekmarkt werden producten en diensten tussen de stad en het omliggende platteland uitgewisseld. In het internationale handelsverkeer nam het kleine Rotterdamse aandeel in import, export en doorvoer toe, mede omdat door het graven van de Rotterdamse Schie een verbinding met het Hollandse stedengebied tot stand was gekomen. Men voer vooral met agrarische producten uit het Hollandse en Duitse achterland naar Engeland, vanwaar huiden en wol naar de steden in Holland en Zeeland werden gebracht.

Drie keer de Schie

 

Kaart 3 Schieën met Delfshaven, Overschie en Schiebroek
Delfshaven, Overschie en Schiebroek.

Linksboven ligt Rotterdam (aan eind van kronkelige Rotterdamse Schie), rechtsboven Delfshaven (aan het eind van de kaarsrechte Delfshavense Schie) en op de voorgrond ligt Overschie. De meest rechtse waterloop op de voorgrond is de Schiedamse Schie. Rechts van de Delfshavense Schie ligt het kasteel Spangen

 

 

 

 

De politieke macht in Rotterdam was geconcentreerd in het bestuurscollege van een grafelijk ambtenaar (de schout), zeven schepenen en twee raden (later aangeduid als burgemeesters), dat meestal zelfstandig besluiten nam. Voor de registratie en administratie van rechtspraak en besluiten was er een secretaris. Een bode, een koster en een schoolmeester completeerden als lagere beambten het geheel. De stadsbestuurders waren rijk en vaak afkomstig van de lage plattelandsadel rond Rotterdam.

Plattegrond 1566
Plattegrond 1566

Plattegrond van Rotterdam en een deel van de Rotte. Naar een detail van een kaart van Jan Potter, 1566
(Caerte van die vischerie van der Rotte, collectie Gemeentearchief Rotterdam)

De parochie van Rotterdam werd gedomineerd door de centraal gelegen kleine voorganger van de latere Sint-Laurenskerk. Belangrijke, aan kerk en parochie verbonden, instellingen waren de kerkfabriek voor het onderhoud en functioneren van de kerk, de Heilige Geest belast met de armenzorg en het Gasthuis op de Hoogstraat als logement voor vreemdelingen en zieke burgers. Het Gasthuis was tevens in gebruik als stadhuis.

Rotterdam standbeeld Erasmus
Standbeeld Erasmus bij de Laurenskerk

Er waren in het veertiende-eeuwse Rotterdam nog geen kloosters, alleen een begijnhof. Ruimtelijke ontwikkeling en uiterlijk van het stadje werden bepaald door oude elementen, zoals de Rotte, de dam in de Rotte en het verkavelingspatroon. Tussen 1449 en 1525 bouwt men de laat-gotische Laurenskerk. In het middeleeuwse Rotterdam is dit het enige stenen gebouw.

 

Rotterdam1572
Rotterdam 1572

De bebouwing, overwegend bestaande uit eenvoudige houten huizen, verbreidde zich vanuit het centrum rond de dam of Hoogstraat. Hier bevonden zich niet alleen kerk, kapellen en bagijnhof, maar ook het Gasthuis. Het gebied rond de dam met de nabijgelegen haven vormde in ruimtelijk en economisch opzicht eveneens een centrum als knooppunt van aan- en afvoerwegen met marktplaatsen.
De dam met afwateringssluizen vervulde voor de omliggende plattelandsambachten die via de Rotte afwaterden een essentiële rol, zodat ook in waterstaatkundig opzicht van een centrumfunctie kan worden gesproken, al was de stad zelf niet betrokken bij de kering van buitenwater en lozing van binnenwater.
Na het midden van de veertiende eeuw leidde de omvesting van de stad tot de aanleg van nieuwe wateren ten westen en ten oosten van de stad en een gracht door de buitendijks gelegen Nieuwlanden in het zuiden.

Wapen en vlag van Rotterdam

Wapen Rotterdam Rotterdamse vlag

 

De vierendeling van de stad in 1373 diende ter verbetering van de uitvoering van openbare werken en de stadsverdediging. Het weinig indrukwekkende Rotterdamse verdedigingsstelsel bestond uit grachten, wallen, enkele muren en stadspoorten.Hoewel de bedrijvigheid groeit is Rotterdam in de 14e en 15e eeuw nog maar een klein stadje vergeleken met Delft, Gouda en Dordrecht.
Jonker Frans (van Brederode) heeft tijdens de Hoekse en Kabeljauwse twisten tussen 1488-1490 voor Rotterdam een belangrijke rol gespeeld. Door de oorlogen was de positie van Rotterdam als zijn uitvalsbasis in vergelijking met de omliggende steden enorm versterkt. Zo had het nabijgelegen Delft door hem al zijn schepen verloren en Gouda de helft van de huizen. Dankzij Jonker Frans werd Rotterdam definitief een stad van betekenis in Holland. Tijdens de 80-jarige oorlog kiest Rotterdam de kant van Oranje. Aan het eind van de 16e eeuw laat Johan van Oldenbarnevelt, die van 1576 tot 1586 raadpensionaris van de stad was, de Rotterdamse haven verder uitbouwen, waardoor de grondslag wordt gelegd voor de belangrijke plaats die deze stad zich in de zeehandel zal verwerven. Bij de volkstelling van 1622 was het aantal inwoners gegroeid tot ongeveer 20.000. Tegen het eind van de 17e eeuw zouden het er zelfs 50.000 zijn.

In de 18e eeuw zet de bloei zich voort, maar het inwonersaantal stijgt nauwelijks. In de 19e eeuw werd de positie van Rotterdam als internationale haven bedreigd door de verzanding van de voornaamste verbinding met zee, de Brielse Maas. Om dit probleem het hoofd te bieden werd tussen 1827 en 1830 door het eiland Voorne het Voornse kanaal gegraven, tussen Rotterdam en Hellevoetsluis. Naarmate de grootte der zeeschepen in de 19e eeuw meer en meer toenam, bleek dit kanaal evenwel niet aan de behoeften te voldoen. Ingenieur Pieter Caland ontwierp een ambitieus plan voor een nieuwe verbinding met de Noordzee. In 1866 werd begonnen met de uitvoering hiervan. Tussen 1866 en 1872 wordt de Nieuwe Waterweg gegraven, een directe scheepvaartverbinding met de Noordzee tussen Rotterdam en de Hoek van Holland.

Na het openstellen van de Nieuwe Waterweg begint de onstuimige groei van Rotterdam. Er worden verschillende nieuwe havens aangelegd, waardoor de werkgelegenheid enorm toeneemt. Dit trekt arbeiders uit alle windstreken aan. Het geld dat door de stad wordt verdiend, besteedt men onder meer aan de bouw van statige panden in het centrum. De stad wordt op twee manieren uitgebreid: door annexatie van een aantal omliggende gemeenten en door de bouw van veel nieuwe wijken. De eerste golf van annexaties vindt plaats aan het einde van de negentiende eeuw met Delfshaven (1886), Kralingen, een deel van Overschie en Charlois in 1895. De havens worden in hoog tempo uitgebreid, onder invloed van mensen als Lodewijk Pincoffs en G.J. de Jongh. Steeds meer havens worden aangelegd, zoals de Maas-, Rijn- en Waalhavens. Aangetrokken door de werkgelegenheid die hieruit voortvloeit, verhuizen veel boeren, vooral uit Noord-Brabant, naar de stad. De heersende landbouwcrisis versterkt dit effect. Voor de nieuwkomers worden snel rijen goedkope woningen in elkaar gezet, vooral op zuid, op de linker-Maasoever, die daardoor al snel de boerenzij wordt genoemd.

Tussen 1880 en 1900 groeit de bevolking snel van 160.000 naar 315.000. De 19e eeuw is ook de eeuw van grote sociale problemen, met de komst van honderdduizenden nieuwe inwoners. Epidemieën breken uit. Pas tegen het einde van de 19e eeuw richt de gemeente nutsbedrijven op.

Rotterdam stadsplattegrond 1897
Rotterdam stadsplattegrond 1897

In 1920 zal de bevolking zelfs al iets boven de 500.000 inwoners bedragen. In 1914 wordt Hoek van Holland ingelijfd, waarna in 1933 Pernis en Hoogvliet volgen. Aan het einde van de 19e eeuw was men reeds begonnen met de aanleg van de nieuwe wijken Cool, Crooswijk en het Nieuwe Westen. Vanaf ongeveer 1914 begint de verdere uitbreiding naar het westen, met achtereenvolgens Spangen, het Witte Dorp en Oud-Mathenesse. Het centrum van Rotterdam krijgt ondertussen steeds meer allure. De stadswallen zijn al enige tijd geleden afgebroken, maar de singels, die eveneens deel uitmaken van vroegere verdedigingswerken, liggen er nog. Deze worden nu grotendeels gedempt om meer ruimte te maken, onder meer voor het sterk toegenomen verkeer. Ook dempt men grote stukken van de Rotte. Havenbaronnen en de gemeente investeren in prestigieuze gebouwen. Na het dempen van de Coolvest ontstaat hier een ruime boulevard met een nieuw stadhuis, een chic postkantoor en de Beurs. Moderne architecten krijgen een kans.

Bombardement, bezetting en recente geschiedenis

De jaren 30 crisis en de Tweede Wereldoorlog treffen de stad diep. Het Duitse bombardement verwoest op 14 mei 1940 258 ha. bebouwde oppervlakte.

 

Rotterdam1940

 

Nederland is op dat moment al vier dagen in oorlog. Reeds op de eerste dag landden er vele Duitse parachutisten op Rotterdam-Zuid. Ook het Noordereiland is bezet. Het Korps Mariniers houdt echter de Maasbrug voortdurend onder schot, waardoor het de Duitsers niet lukt om het centrum te bereiken. Na enkele hevige gevechten rond de brug sturen de Duitsers een onderhandelaar. Er wordt gedreigd met de vernietiging van de stad. De Duitsers blijken weinig geduld te hebben: om het verzet te breken, niet alleen in Rotterdam maar in heel Nederland, besluiten de nazi’s om hun dreigement uit te voeren.

 

Rotterdam1940

De bommenregen, het bombardement op Rotterdam, die vroeg in de middag plaatsvindt, duurt slechts een kwartier, maar de vernietigende uitwerking, mede door de brand die ontstaat, is gigantisch. Meer dan 24.000 woningen worden in de as gelegd. Ongeveer 800 mensen vinden de dood en 80.000 Rotterdammers zijn dakloos geworden. Als de volgende dag de Duitsers dreigen om op dezelfde manier ook Utrecht plat te gooien, is dit reden genoeg voor de capitulatie. In Rotterdam is vrijwel het gehele centrum, het hart van de stad, veranderd in een smeulende puinhoop.

Rotterdam1940

Tegelijk met de bezetting begint ook het puinruimen. De Schie, ter hoogte van de huidige Schiekade, wordt gedempt met het vele puin. De oude Willemsbrug is vernield. Het is, behalve de Hefbrug voor treinverkeer die niet verwoest is, de enige brug over de Maas en deze moet dus snel worden hersteld. Op 14 februari 1942 wordt de Maastunnel geopend. De bouw was begonnen in 1937. Het is de eerste autotunnel van Nederland.

Tijdens de bezettingstijd volgt ook de laatste grote annexatieronde. In 1941 worden in één klap de gemeenten Hillegersberg, Schiebroek, het resterende deel van Overschie, Kralingseveer en IJsselmonde bij Rotterdam gevoegd. Op 31 maart 1943 bombarderen de geallieerden bij vergissing een deel van Delfshaven, waarbij nog eens 326 mensen sterven.

Delfshaven 2007

Ook de hongerwinter (1944-1945) kost in Rotterdam vele levens. Op 10 en 11 november 1944 wordt er een grote razzia gehouden waarbij circa 50.000 mannen tussen 17 en 40 werden weggevoerd. Op de avond voor de razzia wordt Rotterdam omsingeld door 8000 Duitse soldaten, worden alle belangrijke bruggen en pleinen bezet en het telefoonverkeer afgesloten; een belangrijke verzamelplaats was De Kuip. De razzia werd systematisch uitgevoerd waardoor ontsnappen nauwelijks mogelijk was. Van de opgepakte Rotterdamse en Schiedamse mannen vertrokken er circa 20.000 te voet richting Utrecht, 20.000 werden per Rijnaken afgevoerd en 10.000 per trein. Van hen werden circa 10.000 man tewerkgesteld in het oosten van Nederland, de rest ging naar arbeitslagers in Duitsland.

Na de Tweede Wereldoorlog

Na de oorlog begint de wederopbouw langs de lijnen van het Basisplan voor de Wederopbouw van Rotterdam. In het oorlogsgeweld wordt ook de haven deels verwoest. Na de oorlog krijgen herstel en uitbreiding van de haven voorrang. Voor de herbouw van de stad geeft het ‘basisplan’ de grote lijnen aan: slechts 12.000 bewoners krijgt het nieuwe centrum (voor de oorlog meer dan 100.000), dat verder winkels, warenhuizen, kantoren, theaters en openbare gebouwen herbergt. De woonwijken komen aan de rand van de stad. In een drang naar vernieuwing en modernisering worden veel beschadigde gebouwen niet hersteld, maar gesloopt, zoals het gebouw van de Bijenkorf van Dudok. In de jaren ’50 is de wederopbouw in volle gang. Eind jaren 50 is er zoveel werk, dat de eerste gastarbeiders arriveren. Rotterdam krijgt het imago van ‘werkstad’ en ontwikkelt zich tot een toonbeeld van moderniteit. In 1953 vindt de opening van de Lijnbaan plaats, de eerste autovrije winkelstraat in Europa. Het vooruitstrevende ontwerp trok internationaal veel aandacht. Het nieuwe Centraal Station komt in 1957 gereed, met ernaast het op dat ogenblik hypermoderne Groothandelsgebouw uit 1953. Ter gelegenheid van de Floriade richt men in 1960 de Euromast op.

Rotterdam-Euromast

Samen met het beroemde beeld ‘De Verwoeste Stad’ van Ossip Zadkine wordt de Euromast een symbool van het naoorlogse Rotterdam.

Zadkine, De verwoeste stad

Tegelijk met het herstel van de havens ontwikkelt men ook plannen om stad en havengebied los te koppelen. Dit wil men bereiken door nieuwe havengebieden aan te leggen in de richting van de zee. Achtereenvolgens legt men ten zuiden van de Nieuwe Waterweg het Botlekgebied, Europoort en de Maasvlakte aan, met enorme tankopslagcapaciteit voor ruwe olie. In Pernis, Rozenburg en verder westwaarts verrijzen grote raffinaderijen. De havenactiviteiten groeien nu zo snel dat de Rotterdamse haven in 1962 de grootste haven van de wereld wordt.

Waalhaven
Waalhaven, 2013

 

Rotterdam groeit in 1964 naar het hoogste inwonersaantal: 731.564. Vanaf 1960 begint de aanleg van de metro, die in 1968 geopend wordt als eerste metro in Nederland. Hiermee worden de wijken ‘op zuid’ verbonden met het centrum.

In 1970 vindt nabij Zuidplein opening van de nieuwe Ahoy-hallen plaats. Ook wordt in 1970 de Euromast verhoogd door er een Space Tower op te zetten, waarmee de totale hoogte op 185 meter komt. Ter leniging van de woningnood stampt de gemeente in hoog tempo enkele nieuwe wijken met veel flats uit de grond, zoals Pendrecht, Zuidwijk, Lombardijen, Ommoord en Zevenkamp.

In de jaren 70 gooit het gemeentebestuur het roer om: er moeten meer woningen komen in de binnenstad om het centrum levendig te houden en in de oude wijken begint de grootscheepse stadsvernieuwing. Doordat de haven naar het westen trekt, komen de oude havengebieden vrij voor woningen. In de economisch slechte jaren 80 groeit het besef dat vernieuwing op alle fronten (sociaal, stedelijk en economisch) nodig is om de stad, die inmiddels een multiculturele samenleving is geworden, ook in de 21e eeuw te laten overleven. Vanaf die tijd staat een integrale aanpak van de grootstedelijke problematiek centraal.

Overzichtsfoto Rotterdam

In de jaren 90 is veel energie gestoken in het proces van regiovorming, omdat veel zaken in het Rijnmondgebied de grenzen van de afzonderlijke gemeenten overstijgen. Het doel, een krachtige stadsprovincie Rotterdam met daarin vitale gemeenten, is niet bereikt. Op basis van de Kaderwet bestuur in verandering  en de Gemeenschappelijke regeling stadsregio Rotterdam behartigt de stadsregio de gezamenlijke belangen van de 18 gemeenten op het gebied van economie en werkgelegenheid, ruimtelijke ordening, volkshuisvesting, verkeer en vervoer, milieu en jeugdhulpverlening.

Mede door de bebouwing van het Weena krijgt Rotterdam in de jaren ’90 een skyline met diverse wolkenkrabbers. Het Gebouw Delftse Poort wordt met 151 meter de hoogste wolkenkrabber van Rotterdam. In 1993 verdwijnt door de opening van de Willemsspoortunnel het spoor uit het centrum van Rotterdam. Met de voltooiing van de Erasmusbrug in 1996 krijgt Rotterdam een nieuw symbool.

Rotterdam 2008
Erasmusbrug – Skyline 2008

Rotterdam is met 582.736 inwoners (30 juni 2008) de op een na grootste stad van Nederland. De grootstedelijke agglomeratie bedraagt volgens het CBS anno 2008 bijna 983.000 inwoners. Rotterdam en zijn voorsteden vormen samen het stedelijkste gebied van Nederland.

Bronnen: Wikipedia, Gemeentearchief Rotterdam, Arie van der Schoor (historicus), foto-archief Willem van Dam

Samenvatting over Schiebroek

Schiebroek: van poldergebied naar Rotterdamse woonwijk

Schiebroek ligt aan de noordrand van Rotterdam en was oorspronkelijk geen dorp maar een kleine buurtschap in poldergebied. De naam verwijst naar de Schie en het woord ‘broek’, dat moerassig land betekent. De ontwikkeling van Schiebroek begon in 1772 met de droogmaking van plassen in het gebied. Daarna ontstonden boerderijen en verspreide bebouwing.

In de negentiende eeuw bleef Schiebroek klein en landelijk, maar in de twintigste eeuw groeide het inwonertal sterk door de komst van forensen. Op 1 augustus 1941 werd Schiebroek geannexeerd door Rotterdam. Na de oorlog veranderde het gebied snel door sociale woningbouw en de aanleg van woonwijken met flats. Tegenwoordig vormt Schiebroek samen met Hillegersberg een woongebied binnen Rotterdam, met behoud van een relatief groen karakter. In Schiebroek groeide ook Willem van Dam op.

Lees alles over Schiebroek
Uitgebreide versie over Schiebroek

Schiebroek is de wijk in Rotterdam waar Willem van Dam is geboren en opgegroeid (tot zijn 21ste)

Broeck, Scyebroec, Scheybroek, zijn namen die in de loop der tijd zijn gegeven aan de wijk Schiebroek, gelegen aan de noordrand van Rotterdam. Het eerste deel ‘Schie’ zou afkomstig zijn van het kanaal dat in de 14e eeuw is gegraven van Delft naar Delfshaven. ‘Broek’ is afkomstig van de aanduiding van polderland. Veel is er niet bekend over de oudste geschiedenis van Schiebroek, alleen dat de naam ‘Broeck’ al in de 14e eeuw voorkwam.

 

Schiebroek 1750
Schiebroek 1750

 

Schiebroek was vroeger geen dorp, maar een buurtschap met her en der verspreid staande huizen. Als ‘geboortedatum’ van Schiebroek wordt 5 augustus 1772 aangegeven. Toen is er namelijk octrooi verleend en is men begonnen om het eerste deel van de plassen in de Ambachtsheerlijkheid Schiebroek droog te maken. Deze werkzaamheden werden in 1779 afgerond.

Inpoldering 1771

Eerst werd er drooggemalen tussen de Schiebroekseweg (nu Kleiweg) en de Erasmussingel, die tot 1941 Achterweg heette. In dit gebied lag toen de kern van de Schiebroekse bebouwing. Overigens hoort dit gebied nu niet meer tot de huidige wijk Schiebroek! Na de bemaling kwamen op de eerste plekken die droog vielen, de boerderijen.

Schiebroek 1867
Schiebroek 1867

In de jaren 1854 en 1896 zonden vooral veehouders, boeren en kooplui van Schiebroek een rekest aan Gedeputeerde Staten van Zuid-Holland met het verzoek om opgenomen te worden bij Hillegersberg. Met name de kooplieden hadden veel last van de tolheffing bij het begin van de gemeente (Juliana van Stolbergklaan – Straatweg). Van 1811 tot 1814 was Schiebroek verenigd met Overschie en Hogeban. In 1852 waren er plannen om Schiebroek en Overschie opnieuw aan elkaar te verbinden, maar dit ging uiteindelijk niet door. Wel hadden de twee gemeenten van 1850 tot 1854 dezelfde burgemeester.

Tot 1847 duurde het voordat er 22 huizen en 18 boerderijen waren die door 260 personen bewoond zouden worden. In 1920 waren er al 772 inwoners en door de komst van veel forensen steeg het aantal inwoners in 1926 naar 1600, en in 1932 tot 4100. Op 1 augustus 1941 werd Schiebroek door Rotterdam geannexeerd en bedroeg het aantal inwoners 8030.
Na de oorlog, in de jaren ’50, werd in het kader van de sociale woningbouw een groot aantal vierlaagsflats in het voorheen agrarische gebied neergezet. Met de invoering van het deelgemeentebestel werd de wijk onderdeel van de deelgemeente Hillegersberg-Schiebroek. In 2004 woonden er ruim 16.000 mensen.

Woonadressen Willem van Dam

Schiebroek (Meidoornsingel)

Meidoornsingel

Meidoornsingel 144, geboortewoning Willem van Dam

Oude Noorden (Voorburgstraat 116b)

Voorburgstraat
Voorburgstraat
Voorburgstraat
Voorburgstraat

Recentere informatie is om redenen van privacy niet opgenomen.